Ten Dam, Klokkenreparaties
Uw uurwerk, ons werk
op tijd / op slag
Voor het op tijd stellen van een klok heb je meer tijd nodig dan kunde. Het basisprincipe is: "hoe langer de slinger hoe langzamer de klok loopt". Onderaan de slinger zit een moertje. Wanneer de klok voor loopt kunt u dit moertje omlaag draaien. De klok zal dan langzamer gaan lopen. Eventueel moet u de slingerlens dan even omlaag (tegen het moertje aan) duwen, anders heeft het geen zin. Natuurlijk zal de klok sneller gaan lopen als de slingermoer omhoog wordt gedraaid. Dit moet u eventueel herhalen als de handeling te weinig heeft geholpen. Doordat u het resultaat van uw handeling pas na 1 of meerdere dagen kunt zien, kan het soms enkele weken duren voor een klok op tijd loopt. Het beste is om de klok af te stellen op de plek waar hij moet blijven hangen. In een andere ruimte heb je altijd te maken met verschillende invloeden zoals: temperatuur-, luchtdruk- en luchtvochtigheidsverschillen. Maar ook roken en het type verwarming kunnen van invloed zijn. Bij oude huizen (met enkelsteens muren) kun je zelfs merken of de klok aan een binnenmuur of aan een buitenmuur hangt.

Voor het op slag brengen van een klok moet ik toch praten over de twee meest voorkomende slagwerken. Het modernste type noemt men wel het zaag- of repetitieslagwerk. U vind deze veelal in de nieuwere stijlklkokken. Friezen (let op, geldt niet voor antiek), Zaanse klokjes, nieuwere regulateurs etcetera. Deze klokken raken in principe niet van slag. u kunt hooguit de uurwijzer wat mee gedraaid hebben bij het op tijd zetten. Mocht zo'n klok van slag zijn dan kunt u de klok laten slaan, het aantal slagen tellen en dan de kleine (uur)wijzer doordraaien naar het uur dat de klok zojuist geslagen heeft.

Het tweede slagwerk noemt men het slagwerk met sluitschijf. Deze vindt u in de meeste oude en antieke klokken. Deze gaan gemakkelijker van slag. Deze klokken kenmerken zich doordat de klok al van slag is wanneer u de klok op tijd zet zonder de klok elk half uur de tijd te geven om uit te slaan. Bij een antieke Fries komt het vaak voor dat het gewicht de grond raakt. De klok heeft dan wel kracht om door te lopen, maar niet meer om te slaan. Als de klok dan door de slag heen loopt gaat de klok van slag. Dit is lastiger om op te lossen. U moet dan eerst kijken of hij wel het volle uur wel op het volle uur slaat. Soms doet hij dit op het halve uur. Draai dan snel door 1 slag heen naar het volgende slagmoment. Nu zal het volle en halve uur weer overeenkomen met wat de wijzers aangeven. Doordat de uurwijzer vaak geklemd op de as zit, kunt u nu deze op het uur zetten dat de klok net geslagen heeft, en voila, uw klok is op slag.

LET OP!!!! Als de uurwijzer op een vierkant zit of hij draait alleen bij het uitoefenen van veel kracht, blijf er dan van af. Het enige resultaat is dan dat de wijzer afbreekt of dat er lichters verbuigen!

Wanneer deze tips te ingewikkeld zijn of het is met deze tips nog niet gelukt, neem dan even contact met ons op.